«اینه جعفر» و پدیده بام فروشی در تبریز
«اینه جعفر» و پدیده بام فروشی در تبریز

تبریز هم یکی از کلان‌شهرهایی است که از مدت‌ها قبل با «بام‌فروشی» مواجه بوده و هم اکنون این پدیده در برخی مناطق حاشیه‌نشین شهر قابل مشاهده است.

یکی از معضلات نوپدید این روزهای تبریز شیوع فروش پشت بام خانه برای ساخت یک منزل مسکونی جدید است. در این پدیده جدید، خانه نوساز فاقد هرگونه مجوز ساخت و حتی حداقل‌های ایمنی ساخت وساز است که صاحب خانه جدید هیچگونه سندی یرای خانه خود ندارد.

بام فروشی/ زندگی روی هوا

(گزارش از خبرگزاری فارس از تبریز_ کتایون حمیدی): مدت‌هاست که در سایه نبود نظارت‌ کافی از جانب دستگاه‌های مسؤول، با پدیده «بام‌فروشی» در کلان‌شهرها مواجه هستیم؛ پدیده‌ای که هر چند در مناطق کمتر برخوردار و حاشیه‌نشین اتفاق می‌افتد، اما از لحاظ قیمت، خیلی هم ارزان‌قیمت نیستند!

پدیده‌ای به نام بام‌فروشی

تبریز هم یکی از کلان‌شهرهایی است که از مدت‌ها قبل با «بام‌فروشی» مواجه بوده و هم اکنون این پدیده در برخی مناطق حاشیه‌نشین شهر قابل مشاهده است، اما اخیرا به دلیل افزایش چشمگیر قیمت مسکن و اجاره بها، این موضوع تشدید شده و در احتمال گسترش آن به سایر مناطق نیز دور از ذهن نیست.

به‌گفته کارشناسان حقوقی، یکی از دلایل روی آوردن عده‌ای سودجو به پشت‌بام فروشی شفاف نبودن قانون در این خصوص است.
در واقع شهرداری به دلیل خلاء قانونی، هیچ اقدامی نمی‌تواند در این راستا انجام دهد و تنها ‌کاری که می‌تواند بکند، این است که به محل ساخت‌وساز غیر‌مجاز مراجعه کند و با دخالت نیروی انتظامی، وسایل سازندگان را جمع و یا بعد از وقوع تخلف به ‌کمیسیون ماده ۱۰۰ گزارش کند.

 از جمله محلاتی که با این معضل دست به گریبان هستند؛ می‌توان به محلات پای کوه عینالی اشاره کرد؛ محلاتی از قبیل بهشتی، یوسف‌آباد، سیلاب، احمدآباد، شهرک باغمیشه، ارم.

گرانی مسکن عامل ایجاد پدیده بام‌فروشی

آقای عبدالهی، یکی از مغازه‌داران املاک منطقه یوسف‌آباد، در رابطه با پدیده بام‌فروشی می‌گوید: متراژ زمین و طبقه در داخل شهر بسیار گران است و اصلا ربطی به فقیرنشین و پولدارنشین ندارد از این‌رو افرادی که صاحب خانه‌های یک یا دو طبقه هستند برای اینکه پولی به دست بیاورند، بام خود را برای ساخت طبقات دیگر می‌فروشند.

او ادامه می‌دهد: ساخت بدون مجوز طبقه برای فرزندی که تازه ازدواج کرده و یا اخذ مجوز برای ۴ طبقه از شهرداری، ولی در عمل ساخت بیش از ۷ طبقه از جمله رویدادهایی است که در حال اتفاق است.

اکثر خانه‌های این محل بام‌فروشی شده است

آقای گوزلی، یکی دیگر از فعالان املاک در منطقه بهشتی تبریز است، او در رابطه با بام‌فروشی می‌گوید: من اصطلاح این کار را نمی‌دانستم ولی قابل کتمان نیز نیست و اکثرا در این منطقه بدین شکل خانه می‌سازند.

او می‌افزاید: دیگر سند مالکیت و یا استحکام ساختمان جزو اولویت برای عده‌ای از مردم نیست، بلکه همین که بالای سرشان یک سقف باشد، کافیست از این‌رو وقتی فردی توان ساخت یک ساختمان و یا خرید زمین و یا خرید یک واحد سنددار را ندارد دست به خرید خانه به صورت قولنامه می‌زنند.

با اطلاعات به دست آمده، سراغ یکی از بساز بفروش‌های (دلال) این مناطق می‌روم که اکثرا خانه‌هایی که ساخته بدون مجوز بوده و یا در صورت داشتن مجوز، از آن تخطی می کند و چند طبقه‌ای را بدون مجوز می‌سازد.

آقای مهندس با ۶ کلاس سواد و مافیای بام فروشی تبریز

نامش ابراهیم است؛ به گفته خودش ۶ کلاس سواد دارد ولی تجربه‌اش در ساخت و ساز بسیار زیاد است و حتی مهندسان دانشگاهی به اندازه او اطلاعات ندارند.

«تمام خانه‌های پیش‌فروش شده به صورت قولنامه‌ای هستند و از متراژ  ۲۰ متری گرفته تا الی ماشاالله واحد دارم؛ کلا هر بودجه‌ای که داری من برای آن خانه دارم». این ها را دلال بام فروش تبریزی می‌گوید.

گوشی تلفن‌اش مدام زنگ می‌زند و او هر بار ژست مهندسی به خود گرفته و صحبت می‌کند؛ صحبت از چک‌های میلیاردی.

آبادهای خرابه‌ای که در غفلت مدیران ایجاد شد، الان چند طبقه شده‌اند

فریدون بابایی‌اقدم، عضو شورای شهر تبریز در این خصوص به خبرنگار فارس می‌گوید: «روز به روز شاهد ناتوانی، نبود جسارت و عرضه در تثبیت هستیم و این بدان معنا است که زایش بافت‌های ناکارآمد شهری اتفاق افتاده و هر روز افزایش می‌یابد».

 او اضافه می‌کند: «اگر زمانی طبقه‌ای در اتوبان پاسداران، آخر عباسی، مارالان، کسایی و زور آباد‌ها تشکیل می‌شد الان طبقات فوقانی، سوم و چهارم در آنجا بالا می‌رود و آباد‌ی‌هایی تشکیل می‌شود که خرابه‌ای بیش نیستند».


رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تبریز، اصلی‌ترین چالش شهر را زایش بافت ناکارآمد می‌داند و می‌گوید: «حتی خارج از اتوبان پاسداران و کسایی در روستاهای اطراف آناخاتون‌ها و باغ‌معروف‌ها ایجاد می‌شود که بخش عمده جمعیت آنها از خود تبریز آمده است».

اینه جعفر( جعفر سوزن) با تبریز چه می‌کند؟

او بساز بفروشی در مناطق حاشیه‌نشین را توسط مافیایی معروف به «اینه جعفر( جعفر سوزن)» مطرح کرده و ادامه می‌دهد: «به نظرم می‌توان بازه زمانی ۵ ساله را تعریف کرد که مثلاً در سال ۱۴۰۳ دیگر در شهر تبریز آجر روی آجر نخواهیم گذاشت مگر اینکه مجوز داشته باشیم و اگر این اتفاق بیافتد دیگر با موضوع حاشیه‌نشینی و بافت ناکارآمد روبرو نخواهیم بود و کارمان راحت‌تر خواهد شد».

بابایی اقدم ادامه می‌دهد: «در این شهر افرادی وجود دارند که با وجود تخریب ساخت و ساز و طبقات اضافی‌اشان توسط شهرداری، باز هم اقدام به ساخت و ساز غیر مجاز در همان محل می‌کنند؛ مجوز برای دو طبقه می‌گیرند ولی ۶ طبقه می‌سازند؛ این یک فاجعه شهری است».

او اذعان می‌کند: «البته قبول دارم که نهادهای نظارتی ضعف نظارتی دارند ولی از طرف دیگر برخی بساز بفروش‌هایی هستند که واقعاً شهر را به هرج و مرج کشانده‌اند که باید با آنها برخورد و لیست سیاهی از این افراد تهیه شود».

این عضو شورای شهر تبریز متذکر می‌شود: «چرا باید ۳۸ هزار پرونده توهین در دادگستری وجود داشته باشد ولی در خصوص و ساخت و ساز غیرمجاز پرونده‌ای نبوده و هیچ کسی هم نتواند به افراد متخلف چیزی بگوید؟».

۳۰درصد سکونتگاه غیررسمی هستند

«۳۰ درصد از سکونتگاه‌های ما غیررسمی است که نمونه آن حاشیه کوه عون بن علی». مدیرکل راه و شهرسازی استان با اعلام این مطلب ادامه می‌دهد: «این منطقه چهره غمباری بر شهر داده است و با یک زمین لرزه شاهد اتفاق فاجعه‌باری برای حاشیه‌نشینان خواهیم بود».

سلطانی ادامه می‌دهد: «این موضوع حاشیه‌ شهرها از یک نظام‌های بد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی حکایت دارد که نتیجه آن حاشیه‌نشینی شده است».

مدیرکل راه و شهرسازی استان با اشاره بر اینکه در یک برهه با شهرگرایی و شهرنشینی روبه‌ رو بودیم که از اواسط دهه ۴۰ آغاز شد و در دهه ۶۰ به اوج رسید، می‌افزاید: «الان قبول ندارم که مهاجرت و حاشیه‌نشینی بیشتر می‌شود، زیرا مهاجرت حالت معکوس به خود گرفته است ولی احتمال دارد به لحاظ گرانی مسکن، روستاهای چسبیده به شهر به اولویت افراد برای ساخت خانه تبدیل شود».

به اعتقاد سلطانی، شاید بتوان حاشیه‌نشین داخل شهر را کنترل کرد ولی کنترل حاشیه‌نشینی در روستاهای اطراف شهر سخت است.

خانه‌های مجوزدار برای ۴ طبقه تا ۱۱ طبقه قد کشیده‌اند

او در ادامه به ساخت طبقات فوقانی بدون مجوز در برخی مناطق شهر تبریز اشاره کرده و می‌گوید: «این یک موضوع جدی در شهر است که اگر از آن غفلت شود بعد از مدتی به یک فاجعه تبدیل خواهد شد زیرا زمانی در شهرک باغمیشه اجازه ساخت و ساز برای دو طبقه برای طول و عرض کم دادند، ولی الان همان ساختمان با همان طول و عرض تا ۱۱ طبقه هم قد کشیده است».

به هر روی، پدیده‌هایی مانند بام‌فروشی و بام‌خوابی علاوه بر آنکه سبب یک حس عدم امنیت ذهنی در میان مردم یک شهر می‌شود و حتی دقیقا با ارزش‌های انسانی افراد در تضاد است، به علت ساخت و سازهای بی‌پایه و غیرکارشناسی می‌تواند جان افراد را به خطر بیندازد.‌

عدم توجه به هر مسئله و پدیده‌ای در بلند مدت به معضلی غیرقابل مهار تبدیل می‌شود، لذا شهرداری و نهادهای ذی‌ربط باید در گام نخست با افرادی که به صورت توافقی یا حتی در مشاورین املاک مبادرت به چنین امری می‌کنند، برخورد کنند تا پدیده بام‌خوابی و بام‌فروشی بیش از این فراگیر نشود.

  • نویسنده : کتایون حمیدی
  • منبع خبر : فارس